Met twee kurkdroge zomers op een rij krijgen maatregelen om water vast te houden meer aandacht in Nederland. Het vasthouden van water draagt bij aan het beperken van droogteschade later in het groeiseizoen. In Zuid-Limburg bij Koeien & Kansen-deelnemer Guido en Fabienne van Hoven ontbreken watergangen en zoeken zij al jaren naar oplossingen op het gebied van grondbewerking en gewaskeuze. Dit jaar experimenteren ze met ruitzaai van mais.
Ruitzaai van snijmais
Zuid-Limburg heeft te maken met een compleet andere situatie dan de rest van Nederland. Oppervlaktewater en sloten kennen ze daar niet. Toch hebben zij hier al jaren ervaring met het vasthouden van water; enerzijds voor de plantengroei, die volledig afhankelijk is van neerslag en hangwater, anderzijds om erosie te voorkomen. Er zijn diverse maatregelen mogelijk om afspoeling te voorkomen, zoals niet kerende grondbewerking in combinatie met een vanggewas, waterdrempels bij ruggenteelt (aardappels) en het maken van speciale buffervoorzieningen. In het kader van project ‘Water in Balans’ wordt er dit jaar gekeken naar de mogelijkheden van ruitzaai van snijmais ten opzichte van gangbare rijenzaai. Op het Koeien & Kansen bedrijf van de familie van Hoven is 20 april 2020 de mais op deze manier gezaaid.
In deze proef worden meerdere aspecten onderzocht, zoals de mineralenbenutting en het watervasthoudend vermogen van de bodem. Dit is interessant aangezien op löss en zandgronden rijenbemesting drijfmest namelijk verplicht gaat worden. Dit betekent in principe een hogere benutting van de mest door de mest naar de plant te brengen.
Mineralenbenutting
Lössgrond is wettelijk gezien hetzelfde als droge zandgrond, maar landbouwkundig totaal anders. Vooral de gevoeligheid voor structuurbederf is fors groter. In dat kader scoort rijenbemesting drijfmest grote minpunten. Je moet toch met een zware machine over de vers bewerkte grond rijden. Binnen deze proef met ruitzaai wordt gekeken wat de effecten op de opbrengsten zijn.
Waterhoudend vermogen
Het andere doel in het project is kijken naar het watervasthoudend vermogen. Er wordt gekeken naar de effecten van ruitzaai. van de mais op de diverse landbouwkundige effecten in combinatie met het vasthouden van water.
Als mais in rijen wordt gezaaid krijg je vrij makkelijk een ‘stroomgeul’ waar geen hindernissen zijn voor het (tijdelijk) overtollig water om te gaan stromen. Gedachte bij ruitzaai is, dat dit fors minder is, omdat er geen rechte banen meer zijn. Het water heeft dan meer tijd om te bezakken in de bodem en zo de reserves weer aan te vullen.
Effecten van ruitzaai
Of ruitzaai van mais het gewenste effect heeft, gaan Koeien & Kansen deelnemers Guido en Fabienne van Hoven-Beusmans uit het zuidelijke Eckelrade komende jaar zelf ontdekken. Op de twee meest erosiegevoelige percelen hebben ze deze proef aangelegd. Om te voorkomen dat de kelder van de overburen volstroomt is er al jaren een brede grasstrook op de kopakker ingezaaid.
Mocht de techniek van ruitzaai goed werken dan kan het deze ondernemers op twee punten winst opleveren. Enerzijds draagt het positief bij aan het voorkomen van erosie via waterafspoeling, anderzijds zorgt het mogelijk voor een goede benutting van de mest en is het misschien een goed alternatief voor een verplichte rijenbemesting in de maïs.
