Zet de motor en aandrijving af. Haal de sleutel uit het contact en steek die bij je. Wacht tot de draaiende en bewegende delen stilstaan. En los daarna het probleem op. Het zijn de stelregels voor veilig oplossen van storingen of verstoppingen en het plegen van onderhoud aan machines. Agrarische arbo-adviesdienst Stigas ziet het bij loonwerkbedrijven nog te vaak fout gaan. “De kracht van de boodschap zit in de herhaling. Er zijn verbeteringen, maar we weten ook dat voor ons slechts het topje van de ijsberg zichtbaar is. Vooral op het gebied van gedrag is er nog een wereld te winnen.”
Zes dodelijke ongevallen dit jaar
Veilig werken met machines hoort een vanzelfsprekendheid te zijn. Toch ligt er altijd gevaar op de loer, vertelt Peter Bredius. Hij is preventieadviseur bij Stigas en bovendien sectorspecialist voor het mechanisch loonwerk. Onderhoud en reparaties vormen één van de voorkomende oorzaken van een ongeval met machines. “De gevolgen zijn vaak groot”, stipt Bredius aan, “Van ernstig letsel tot zelfs ongevallen met dodelijke afloop. Veiligheid heeft de afgelopen jaren veel aandacht gekregen. Dit jaar staat de teller op zes dodelijke ongevallen in de agrarische en groene sector, waar we een aantal jaren geleden op gemiddeld achttien per jaar zaten. Onder het topje van de ijsberg zit nog een veelvoud aan incidenten, waar we geen zicht op hebben.”
Hand tussen de klepelas
Het ongeval van John van Santvoort van loonbedrijf Van Stipdonk Landschapsinrichting uit Geldrop legt voor Bredius de essentie van de boodschap bloot. Hij klapt als ervaren trekkerchauffeur op de bewuste dag net als iedere ochtend de maaiarm uit en zet die aan. John begint de berm te maaien tot de afvoervijzel van de maaibak op slot schiet. Hij neemt het waar vanuit de cabine. Van Santvoort stapt uit en gaat met zijn hand het vijzelgat in om het geheel verstoppingsvrij te maken. Hij trekt aan de vijzel, die komt vrij waardoor zijn hand richting de draaiende klepels schiet. De routinematige handeling om de knop voor de klepelas uit te draaien, vergeet hij. De gevolgen zijn aanzienlijk. De klepels trekken het vel rond zijn hand los, een stuk bot is weggeslagen en er zijn veertig botbreuken.
Gevaar in een klein hoekje
Ongelukken als die van John van Santvoort staan niet op zichzelf. “Draaiende delen vormen gewoon een gevaar. We zetten daarom in op preventie, om de mensen er op te wijzen dat het hun ook kan overkomen.” Cijfers over de bedrijfsongevallen, anders dan met dodelijke afloop, zijn niet bekend. “We halen het ook uit het nieuws of van ziektemeldingen. Toch komt het nog regelmatig voor dat bij werkzaamheden in de werkplaats de machine in de versnelling schiet en een persoon tussen de muur en de trekker terechtkomt. Dit kan een dodelijke afloop hebben.”
Tekst: Martin de Vries
Foto’s: Martin de Vries, Stigas
Dit betreft een artikel uit het vakblad de Loonwerker. Het hele artikel lezen?
