In de afgelopen anderhalf jaar hebben ruim driehonderd uitzendkrachten gemerkt wat ze aan een vakbond kunnen hebben. CNV Vakmensen haalde voor hen ruim 1,2 miljoen euro aan nabetalingen binnen. En dat is niet het enige.
In maart 2018 startte de bond met het project Misbruik uitzendconstructies. “We kwamen in de praktijk steeds vaker situaties tegen waarbij werkgevers misbruik maken van uitzendkrachten”, zeggen CNV-onderhandelaars Henry Stroek en Roderik Mol, die betrokken zijn bij het project. “Met een aantal mensen zijn we daar vol op gaan zitten. Tenslotte is het bestrijden van onrecht een van de belangrijkste redenen waarom we als vakbond bestaan.”
Zonder rechtszaak opgelost
Door snel te reageren op signalen van misbruik én door de betrokken bedrijven daarmee te confronteren, konden veel kwesties uiteindelijk zonder rechtszaak worden opgelost. In anderhalf jaar tijd kon CNV Vakmensen op die manier daadwerkelijk iets betekenen voor 304 uitzendkrachten. “Ze kregen vaak niet het salaris of de toeslagen waar ze recht op hadden”, zegt Henry Stroek. “Aan de hand van loonstrookjes en urenstaten konden we dat duidelijk aantonen. Gemiddeld ging het per uitzendkracht om zo’n € 4.000 aan nabetalingen. Dat is veel geld voor werknemers die vaak maar net boven het minimumloon zitten. Bovendien merken uitzendkrachten het ook meteen in hun salaris, want ze krijgen door onze bemoeienis nu wèl het juiste en dus hogere loon.”
Slechts een fractie in beeld
Tegelijkertijd is dit slechts het topje van de ijsberg, realiseert Stroek zich. “Het is natuurlijk mooi dat we zaken kunnen rechtzetten. Maar we hebben helaas maar een fractie in beeld. Er gaat nog zoveel meer mis. Dat blijkt ook wel uit de laatste rapportage van de Inspectie SZW. Je denkt misschien: het speelt vooral in de land- en tuinbouw. Maar we zijn ook veel misstanden tegengekomen in bijvoorbeeld de voedingsmiddelenindustrie, de metaal, het bank- en verzekeringswezen en in de detacheringsbranche. Het gebeurt over de hele linie. Ik vrees dat we het hier hebben over vele tientallen, misschien wel honderden miljoenen aan salaris dat uitzendkrachten mislopen – vaak zonder dat ze het weten.”
Positie uitzendkrachten versterken
CNV Vakmensen hoopt daarom dat uitzendkrachten – gestimuleerd door het succes van het CNV-project – sneller aan de bel zullen trekken én ook lid worden van de vakbond. Roderik Mol: “Uitzendkrachten zitten als flexwerkers in een kwetsbare positie. We willen graag hun positie versterken en misbruik bestrijden. Daarvoor is het belangrijk dat uitzendkrachten ons weten te vinden en opkomen voor hun rechten. Dat gebeurt gelukkig ook, we hebben dankzij dit project ruim 360 nieuwe leden kunnen verwelkomen. We hebben hen geholpen met vorderingen, maar dat niet alleen. In veel gevallen hebben we ook kunnen regelen dat ze hun werk konden houden of zelfs in vaste dienst konden komen.”
Pleidooi voor strengere controle en handhaving
CNV Vakmensen vindt het schokkend dat vrijwel alle betrokken uitzendbureaus beschikken over het NEN-certificaat van de SNA en een branchecertificaat van de ABU of de NBBU. Stroek: “Wij vragen ons af wat die certificaten nu echt inhouden. Het lijkt allemaal een wassen neus, een schaamlap die onderbetaling en uitbuiting van uitzendkrachten uit het zicht moet houden. We juichen daarom toe dat de Inspectie SZW eerder deze week de ambitie heeft uitgesproken om het toezicht op oneerlijk werk te verdubbelen. Dat is hard nodig.”
Voorbeeld 1
Bij chocoladefabriek Barry Callebaut in Zundert hebben vijftien uitzendkrachten dankzij inzet van de bond een vast contract gekregen. Ze waren namelijk al langer dan 36 maanden aan het werk bij het bedrijf. In de cao zoetwaren is geregeld dat uitzendkrachten na die termijn een vast dienstverband aanboden moeten krijgen. Dat is alsnog gebeurd. Voor de uitzendkrachten heeft dit als voordeel dat ze zekerheid hebben over hun inkomen, een betere pensioenregeling, een winstdelingsregeling en toegang tot scholing. Verder heeft de bond bij het betrokken uitzendbureau voor 25 uitzendkrachten een compensatie geregeld voor de onregelmatigheidstoeslag waar ze nog recht op hadden. Dat ging om bedragen tussen € 300 en € 2.000.
Voorbeeld 2
Bij een gespecialiseerd uitzendbureau in de glastuinbouw kregen 45 CNV-leden een nabetaling van in totaal € 120.000 bruto en € 105.000 netto (onbelast). Het gaat hierbij om het stelselmatig onjuist toepassen van de inlenersbeloning, waaronder een onjuiste functie-indeling, onjuiste jeugdlonen en het niet toekennen van een reiskostenvergoeding.
Voorbeeld 3
Bij een detacheerder die mensen te werk stelde in de verzekeringssector hebben negen CNV-leden ongeveer 50.000 euro nabetaald gekregen. Dit ging over het niet naleven van inlenersbeloning (c.q. de Wet Waadi).
Bron: CNV Vakmensen
