Aardappelen

Als we kijken naar het areaal, behoren aardappelen tot de belangrijkste akkerbouwgewassen in Nederland, naast gras en maïs. Het totale aardappelareaal ligt volgens recente cijfers rond 164.000 tot 165.000 hectare. De teelt is grofweg onder te verdelen in drie categorieën: Consumptieaardappelen: circa 83.000 hectare (2025), Pootaardappelen: ongeveer 40.000 hectare en zetmeelaardappelen: ongeveer 39.000 hectare. Het areaal consumptieaardappelen is de laatste jaren toegenomen. In 2025 lag dit zelfs op het hoogste niveau in ongeveer 25 jaar.

Nederland speelt internationaal een belangrijke rol in de aardappelsector. Het land is een grote exporteur van pootaardappelen en heeft daarnaast een sterke verwerkende industrie voor onder andere friet en andere aardappelproducten.

Plantgroei en teelt

De aardappelplant ontwikkelt een relatief ondiep en draderig wortelstelsel. De meeste wortels reiken tot ongeveer 50 tot 60 centimeter diep. Daarmee wortelt de aardappel aanzienlijk minder diep dan bijvoorbeeld graangewassen, waarvan de wortels tot ruim een meter diep kunnen groeien. Door dit relatief oppervlakkige wortelstelsel kan de plant minder goed gebruikmaken van vocht en voedingsstoffen uit diepere bodemlagen. Dit maakt een goede bodemstructuur en vochtvoorziening belangrijk voor een stabiele opbrengst. Om de wortelgroei te bevorderen is het gewas in ruggen geteeld, ook met het oog op een goede verwatering en vanwege het vereenvoudigen van de oogst.

De aardappel groeit het best op bodems met een pH tussen ongeveer 5,0 en 7,0 en met een laag zoutgehalte. Zowel klei-, zand- als dalgronden zijn geschikt, al verschilt het teeltsysteem en de opbrengst per grondsoort.

Meer nieuws over aardappelen

Toon meer

Aardappelteelt in Nederland

Nederland is één van de zes landen die de aardappelsector in Europa domineert. We kennen in de aardappelteelt drie afzetmarkten: pootaardappelen, consumptieaardappelen en zetmeelaardappelen. De meeste telers hebben een afzetcontract waarbij vaste afspraken bestaan over klasse, maat en leveringsmoment. Daarvoor krijgen telers een stabiele marktprijs. Daarnaast kunnen telers ook voor vrije handel kiezen.

Het poten van aardappelen

Het poten van aardappelen is de eerste stap in de teeltcyclus. Dit gebeurt in het voorjaar, zodra de grond bewerkbaar is. De aardappelen die de grond ingaan hebben idealiter kleine ‘ogen’ of kiemen.

Voorbereiding van de bodem: Zorg voor een goed doorlatende, lichtzure tot neutrale bodem (pH 5,5 tot 6,5). Bewerk de grond tot een diepte van ongeveer 25 cm om de drainage te verbeteren en onkruid te verwijderen.
Selectie van knollen: Kies het ras en de maat die bij het teeltdoel passen. Laat de knollen voor het poten voorkiemen in een lichte en koele ruimte om zo een ideale start te creëren.
Poten: Voor het beste resultaat is het belangrijk om de juiste pootafstand en pootdiepte te hanteren. Dit verschilt per ras en de uitgeplante maat. De diepte van het poten hangt af van de grondsoort, maar ligt meestal tussen de 5 en 10 cm.

Teeltvoorschift aardappelmoeheid

Om aardappelmoeheid op een perceel te voorkomen heeft de NVWA teeltvoorschrift aardappelmoeheid opgesteld. Over het algemeen geldt dat er slechts één keer in de drie jaar op hetzelfde perceel aardappelen geteeld mogen worden. Er bestaan een aantal uitzonderingen. Zo zijn er een aantal gebieden waar vaker aardappelen geteeld mogen zijn, of juist helemaal geen aardappelteelt is toegestaan.

Het rooien van aardappelen

Aardappelen worden geoogst met een aardappelrooimachine. Aardappelrooiers zijn er in allerlei vormen en maten. Zo zijn er bijvoorbeeld zelfrijdende en getrokken aardappelrooiers, met of zonder bunker. Deze kunnen twee- of vier rijen aardappelen tegelijk rooien. Bekende aanbieders van aardappelrooimachines zijn bijvoorbeeld Grimme, DeWulf en AVR.

De meeste vroege en middelvroege aardappelen kunnen in juli/augustus geoogst worden. Halflate of late rassen oogst je vervolgens in september of oktober. Dit is per ras verschillend.

Welke aardappelrooiers zijn er?

De meeste rooiers pakken voor de machine het product, zoals aardappelen en wortelen, met grond en al op. De grond is er op de rest van de machine uitgezeefd.

Een rooier is al dan niet uitgerust met een voorraadbunker. Bij bunkerrooiers wordt de bunker tijdens het rooien gevuld en pas als deze vol is gelost. Bij rooiers zonder bunker rijdt er een trekker met kipper naast. De opkomst van de zelfrijdende rooiers is het gevolg van schaalvergroting en automatisering in de landbouw. Door de trekker in de rooier te integreren is het mogelijk de capaciteit uit te breiden. Vaak kan een rooimachine met enkele aanpassingen voor verschillende gewassen geschikt gemaakt worden. Bekende aanbieders van rooimachines zijn Grimme, Ropa, Agrifac, AVF, Dewulf, Amac, Franquet en Ploeger.

Ziektes en plagen in aardappelen

Aardappelziekten en -plagen kunnen de opbrengst aanzienlijk verminderen. Dit zijn de meest voorkomende:

Phytophthora (aardappelziekte): Dit is een schimmelziekte die zowel het loof als de knollen aantast. Preventie is mogelijk door resistente rassen te planten en door het gebruik van fungiciden. Phytophthora is herkenbaar aan de bruine plekken op blad en stengel.
Aardappelcysteaaltjes: Deze bodemplagen beschadigen de wortels, wat leidt tot verminderde groei. Teeltrotatie is een effectieve strategie om deze aaltjes onder controle te houden.
Coloradokever: Deze plaag vreet aan de bladeren van de aardappelplant. Handmatig verwijderen en het gebruik van insecticiden kunnen helpen bij het beheersen van deze kever.

Andere schimmels en ziekten, die in aardappelen voorkomen zijn bijvoorbeeld bladrolvirus, phoma, lakschurft, sclerotiënrot, bruinrot, schurft en alternaria. Als we het over plaaginsecten hebben in aardappelen gaat het vaak om aardappelmoeheid (door het cystenaaltje), coloradokever, ritnaalden, wortellesieaaltje, distructoraaltje, maiswortelknobbelaaltje (chitwoodi), groene perzikluis, groene appelwants en kaswittevlieg.

Sorteren en bewaring

Als de aardappelen geoogst zijn komen ze met een temperatuur van ongeveer 15 graden de bewaring in. De eerste periode vind er wondheling aan het product plaats. Daarna drogen de aardappelen op. De aardappelen worden vervolgens langzaam teruggekoeld naar de ideale bewaartemperatuur. Poot- en tafelaardappelen worden op vier graden bewaard en fritesaardappelen op zes graden. Bij fritesaardappelen kunnen er bakproblemen ontstaan als ze kouder bewaard worden.