De gesprekken die de Britse premier gisteren (7 februari) in Brussel voerde, hebben geen doorbraak in de brexit-onderhandelingen opgeleverd. De enige winst is dat de EU en het Verenigd Koninkrijk de ‘gesprekken’ (niet: ‘onderhandelingen’) voortzetten. De stemming door het Britse Lagerhuis die eerst op 14 februari zou plaatsvinden, schuift door naar de week van 25 februari. Dan hebben we nog maar vier weken. De onzekerheid duurt voort.
Voor Theresa May nadert het moment van de waarheid: kiest ze voor eenheid van haar Conservatieve Partij of voor het landsbelang? In het eerste geval dreigt een ‘no-deal’ brexit met alle gevolgen van dien. In het tweede geval gaat ze akkoord met het voorstel van oppositieleider Corbyn (Labour) om blijvend in de Europese douane-unie te blijven na de brexit. Voor de hard-core brexiteers en de Noord-Ierse DUP onverteerbaar, maar het zou de steun krijgen van Brussel. Het zou betekenen dat het VK straks dicht bij de EU blijft; een ‘zachte brexit’, met bescherming van werknemersrechten. Londen zou mee blijven doen in het EU-handelsbeleid. Maar het zou ook betekenen dat May niet lang premier zal blijven, omdat ze dan geen meerderheid meer zou hebben in het Lagerhuis: ze houdt alleen de gematigde Conservatives over.
Donald Tusk heeft Theresa May gevraagd naar haar plan, maar er kwam kennelijk geen duidelijk antwoord. In het ‘robuuste gesprek’ kwam er van de Britse zijde geen nieuw idee. May wil de Ierse landgrens open houden (de ‘backstop’) en geen uitstel van de brexit, waarmee ze de druk blijft opvoeren. Elders doet wel de ronde dat er acht weken uitstel komt in geval van een brexit-akkoord, omdat het Britse Lagerhuis nog zoveel wetgeving moet goedkeuren. Dat zal voor de export niet uitmaken: als de huidige deal is goedgekeurd, is er in ieder geval tijd tot eind 2020. Je hoort nu niet veel meer over een nieuw referendum.
Ketensamenwerking
In afwachting van de keus van Theresa May blijft de boodschap aan ondernemers om samen met de ketenpartners voorbereidingen te treffen voor een onverhoopte ‘no-deal’. Een keten is zo sterk als de zwakste schakel. Er kan heel wat mis gaan in de keten tussen teler en Britse klant. Bijvoorbeeld:
- De exporteur heeft geen Europees registratienummer (EORI)
- Er zit geen fytosanitair / veterinair document bij het product
- De inspectiedienst krijgt het keuringswerk niet tijdig rond waardoor product niet weg kan.
- De douane kampt met capaciteitsproblemen waardoor de wachttijden oplopen
- Het transportbedrijf heeft geen vergunning om in het VK te rijden (in het geval de huidige eurovergunning vervalt)
- De houten pallets en ander houten verpakkingsmateriaal hebben niet de zogenaamde ISPM15-standaard.
- Door oponthoud bij het veer / de Kanaaltunnel treedt vertraging op.
- De Britse importeur heeft geen overheidsregistratienummer
- De Britse importeur heeft geen erkende locatie (authorized trade premise) voor inspectie door de Britse overheid
- Er zijn geen afspraken met de Belastingdienst over de afdracht van BTW
- Bij de ingang van de Kanaaltunnel voert de Franse douane minutieuze controles uit waardoor het verkeer helemaal vastloopt. Daardoor wijken buitenlandse trucks uit naar Rotterdam waardoor het hier ook mis gaat.
- De heenreis gaat prima, maar de Britse douane kan het extra werk niet aan en de terugreis gaat met grote vertraging.
- Enzovoorts. Er is nog wel het een en ander te bedenken dat mis kan gaan. Denk aan de koers van het Britse pond.
En nu?
Gesprekken dus over de toekomstige relatie. Theresa May komt dan vóór eind februari weer naar Brussel. Ze voert vandaag gesprekken in Dublin. Er is geen zicht op een nieuw idee over hoe om te gaan met de Ierse landgrens. De druk is kennelijk nog niet groot genoeg.
Het verschil in beleving tussen Brussel en Londen is nog steeds groot. Voor de EU gaat er om technische onderhandelingen over wetteksten. Je hoort het Michel Barnier steeds zeggen: ‘wettelijk bindend’ (legally binding). Hier is Brussel er goed in: teksten opstellen die juridisch waterdicht zijn. Ze doen niet anders. Bijvoorbeeld in het EU-handelsakkoord met Japan, dat net van kracht is geworden.
Aan de Britse zijde speelt emotie de hoofdrol. Er is altijd discussie geweest over de rol van Engeland in Europa. Dat geldt nog meer voor (Noord-) Ierland, waar het gaat over oorlog en vrede. In Londen kan men kennelijk niet begrijpen dat voor internationale handel sluitende regels nodig zijn. In Brussel kan men moeilijk omgaan met de Britse emotie. Hopelijk komen de twee werelden de komende dagen dichter bij elkaar. Ondernemers snakken naar zekerheid.
Geld
Namens het Europese agrobedrijfsleven hebben COPA-COGECA (mede namens LTO), FoodDrinkEurope (voedingsindustrie) en Celcaa (koepel van bedrijfsleven, waaronder Union Fleurs) afgelopen week een brief naar Michel Barnier gestuurd met een aantal aandachtspunten. Eén er van is een periode van 12-18 maanden, in geval van ‘no-deal’, waarin praktisch moet wordt omgegaan met allerlei zaken, zoals de vergunningen voor vrachtwagens. Ondernemers die ernstig in de problemen komen door brexit, moeten geholpen worden. Hoofdzaak blijft nu echter: zet alle energie op het voorkómen van chaos.
Bron: LTO
