De derogatie wordt in de komende drie jaar afgebouwd. Dat meldt Telegraaf. Met ingang van 2026 hebben Nederlandse boeren geen recht meer op een uitzonderingspositie als het gaat om het uitrijden van mest. Volgens Telegraaf is er een conceptafspraak gemaakt in Brussel door minister Staghouwer van LNV.
Derogatie verdwijnt in 2026
Vanaf komend jaar mag er minder mest uitgereden worden. In drie jaar wordt dit afgebouwd en vanaf 2026 is Nederland de uitzonderingspositie kwijt. De Europese Commissie heeft een aantal maanden geleden al duidelijk gemaakt dat ze van derogatie in Nederland af willen. Vanaf 2026 zijn de regels dus gelijk aan andere EU-landen.
Wat gebeurt er zodra derogatie verdwijnt?
Als de derogatie wegvalt, zullen veehouders mest moeten afvoeren en juist kunstmest moeten aankopen. Dat zorgt voor hogere kosten. Waar akkerbouwers nu vaak kiezen voor varkensmest, zullen zij dan sneller gebruik maken van rundveemest. Daardoor valt er ook een gat in de mestafzet van varkenshouders en dat heeft invloed op hun portemonnee.
Het belang van mestafzet en mestverwerking zal toenemen. Dat betekent dat de kosten voor mestafzet zullen flink stijgen. Daarnaast zullen de kosten van kunstmest nog verder stijgen, welke door het Oekraïne-conflict al ontzettend hoog zijn.
Compensatie voor gedupeerde boeren
De kosten van mestafzet en -verwerking kunnen oplopen tot duizenden euro’s. Voor de boeren die hierdoor een flink hogere rekening krijgen aan het einde van het jaar, komt er een financiële vergoeding. Het is nog onbekend hoe deze vergoeding eruit komt te zien.
Ook milieu lijdt onder niet doorgaan derogatie
Ook vanuit milieu-oogpunt is niet doorgaan van derogatie ongunstig. Het gebruik van dierlijke mest zal afnemen, maar gebruik van kunstmest neemt weer toe. De minister ziet bovendien het risico van fraude en overbemesting toenemen als de derogatie niet doorgaat.
Doordat de tachtig procent graslandverplichting vervalt, zal er meer grasland gescheurd worden. Dit kan gepaard gaan met stikstofverliezen naar grond- en oppervlaktewater en heeft een negatief effect op de CO2-vastlegging in de bodem.
Tekst: Janine van Ittersum
