De akkerbouw overschrijdt al meerdere jaren op diverse meetpunten de kwaliteitsnormen voor oppervlaktewateren. Experts uit de sector waarschuwen: ”Dat gaat consequenties hebben voor de beschikbaarheid van gewasbeschermingsmiddelen.” Haast is geboden om emissies verder te verminderen.
Middelen op het spel
Er is al een aanzienlijke krimp in het middelenpakket. Voortdurende normoverschrijdingen zetten meer middelen op het spel. Terwijl al veel maatregelen bekend en beschikbaar zijn om emissies te voorkomen via de bekende routes: erf, perceel en drift.
Erfemissie
Bij veel normoverschrijdingen is de oorsprong te herleiden naar het erf dicht bij de boerensloot. Juist hier heeft de teler veel invloed op met zijn of haar manier van werken. De grote aandachtspunten op het erf zijn schoonmaak en opslag van materiaal. Laat je je veldspuit of fust buiten staan en het gaat regenen, dan spoelen de middelen het riool of de sloot in. Hetzelfde geldt voor de plek waar machines worden schoongespoten. Een veilige, zorgvuldig geselecteerde en speciaal aangelegde locatie is de beste plek om dit te doen.
Perceelemissie
Bij perceelemissie gaat het om (regen)water dat residu bevat en van het perceel afspoelt naar het oppervlaktewater. Afspoeling is vaak een gevolg van onvoldoende opname door de bodem, in combinatie met hevige regenval. Het is belangrijk dat middelen, als ze niet op het gewas komen, door de bodem worden opgenomen. Behoud of verbeter de sponswerking van de bodem door goed bodembeheer. Type perceel en ligging bepalen welke specifieke maatregelen nodig zijn. Zandgrond is minder gevoelig voor oppervlakteafspoeling dan kleigrond. Gebruik geschikte machines, zorg voor goede bodemomstandigheden tijdens het toepassen van middelen en ga zorgvuldig te werk bij bewerkingstechnieken. Ook aanleg van infiltratiegreppels tussen gewas en sloot en (met de freestand) sleuven tussen teeltruggen en bedden helpen om waterinfiltratie te bevorderen. Een gewas zaaien op kopakkers helpt afspoeling te voorkomen.
Drift
Er zijn veel manieren en technologieën om drift terug te dringen. Bij correct gebruik van techniek en met inachtneming van de regels, hoeft er geen drift meer te zijn. Er zijn meerdere driftarme spuittechnieken en hanteren van de juiste spuitdruk speelt een grote rol. Daarnaast onder meer de spuitboom niet hoger dan 50 cm boven het gewas plaatsen en alleen spuiten als er een maximale windsnelheid van 5 m/s is. Op het hele perceel moet een spuittechniek worden toegepast met een minimale driftreductie van 75%.
Campagne
Naast hiervoor genoemde voorbeelden zijn meer maatregelen te nemen. Deze staan op www.emissiereductiesprint.nu. Met de campagne #emissiereductiesprint delen de LTO-vakgroep Akkerbouw en Vollegrondsgroente, DAW en BO Akkerbouw inspirerende initiatieven uit de praktijk.
In teeltseizoen 2023 doen ze dat ook via online media, mede mogelijk gemaakt door het LTO Noord Innovatiefonds. Voorkomen van emissie via erf, perceel en drift draagt bij aan behoud van toelatingen van middelen, het halen van waterkwaliteitsdoelen en vermindert overlast voor omwonenden.
