Bij kunstmest strooien draait alles om precisie en efficiëntie. Maar of de korrel ook echt op de juiste plek terechtkomt, hangt sterk af van de instellingen van de strooier. Daar gaat het in de praktijk vaak mis: de kunstmestmarkt is divers, strooitabellen zijn complex en de omstandigheden in het veld wisselen voortdurend. Een verkeerde afstelling betekent al snel opbrengstverlies of kwaliteitsproblemen. Helemaal nu de bemestingsnormen steeds strenger worden, telt elke korrel. Amazone zegt het antwoord te hebben op deze bemestingsuitdagingen.
Kunstmest is er in alle soorten en maten. Zelfs binnen één productgroep, zoals KAS, zijn er grote verschillen. Niet zozeer in de chemische samenstelling, maar vooral in de strooieigenschappen. Een partij KAS van Yara uit Sluiskil gedraagt zich anders dan KAS van Yara uit Rostock, ondanks dat het van dezelfde producent komt. Dat maakt het afstellen van een strooier complex. Fabrikanten van kunstmest sturen wel monsters naar strooierbouwers, zodat die voor elke strooier de juiste instellingen kunnen adviseren. Zeker voor loonwerkers, die vaak wisselen van klant en product, blijft het afstellen een tijdrovende puzzel.
Automatische precisie met AutoSpread
De ZA-TS 01 biedt hier een antwoord op. Voor het eerst is niet alleen de werprichting, maar ook de werkelijke werpbreedte/lengte van de kunstmest in het veld gemeten. Twee extra sensoren registreren het vlieggedrag van de korrels en vergelijken dit met referentiegegevens. Op basis daarvan stelt de strooier zichzelf automatisch in. De chauffeur hoeft dus niet meer voortdurend achterom te kijken of bij te regelen: het systeem corrigeert direct.
Volgens Amazone is de ZA-TS 01 inmiddels uitgebreid getest op meer dan 100.000 hectare. Daarbij is bewezen dat de precisie aanzienlijk toeneemt ten opzichte van eerdere systemen zoals ArgusTwin, dat alleen de werprichting bewaakte. Een juiste werpbreedte/lengte is cruciaal, want die bepaalt ook de correcte in- en uitschakelpunten op de kopakker. Laatstgenoemde worden nu automatisch bijgesteld wanneer nodig.
Continue controle in verbinding met SAC
Om de nauwkeurigheid te borgen, staat de strooier continu in verbinding met het Spreader Application Centre (SAC) van Amazone. De actuele strooigegevens worden realtime vergeleken met bekende patronen uit de database en waar nodig direct bijgesteld. Bovendien kan het systeem slijtage of defecten aan strooischijven tijdig signaleren, voordat die tot afwijkingen in het strooibeeld leiden. Valt de netwerkverbinding weg, dan werkt het systeem gewoon offline door. Zo worden ontvangstproblemen in het veld voorkomen.
Kantstrooien zonder nadenken
Een ander voordeel van de ZA-TS 01 is het vereenvoudigde kantstrooien. Waar de chauffeur vroeger zelf moest rekenen met tabellen en toerentallen, volstaat nu het invoeren van de gewenste grensafstand. De strooier regelt automatisch de schijfstanden, schijftoerental, werkbreedte en het afgiftepunt op de schijf. Op het beeldscherm in de cabine verschijnt direct een overzichtelijk diagram van de verdeling.
Alle handelingen worden automatisch vastgelegd, inclusief GPS-kaarten en werkbreedtes, zodat altijd aantoonbaar aan de wetgeving wordt voldaan. Voor de gebruiker betekent dit vooral tijdsbesparing en zekerheid.
Vlekkeloos door de bochten
Voor de ZA-TS 01 Ultra introduceert Amazone het nieuwe CurveControl. Deze functie compenseert de natuurlijke uitzwaaibeweging van de strooier in bochten. Dankzij een aangepast frame en een groter zwenkbereik kan de strooiwaaier verder over het midden worden geleid, zodat de verdeling gelijkmatig blijft.
Een sensor meet continu de versnelling en de beweging van de strooier en past in realtime het afgiftepunt aan. Daarmee wordt voorkomen dat kunstmest buiten het perceel belandt of dat delen van het veld te weinig krijgen. Over- en onderbemesting worden zo tot een minimum beperkt, met betere opbrengsten en minder milieubelasting tot gevolg.
Beschikbaarheid en vooruitblik
De ZA-TS 01 Ultra komt in eerste instantie in beperkte oplage beschikbaar, met een bakinhoud van 4.200 en 5.000 liter. De volledige marktintroductie staat gepland voor 2027. Intussen heeft de machine al erkenning gekregen: voorafgaand aan de Agritechnica 2025 werd de strooier bekroond met een zilveren medaille voor innovatie.
Met AutoSpread, CurveControl en de continue verbinding met het SAC zet Amazone een grote stap richting het visioen van Heinz Dreyer: een kunstmeststrooier die zichzelf instelt en optimaal presteert, zonder dat de chauffeur voortdurend hoeft bij te regelen. Hiermee lijkt Amazone een machine in de markt te zetten die enerzijds inspeelt op de behoefte aan nog preciezer bemesten en aan de andere kant op het feit dat het op de huidige arbeidsmarkt lastiger wordt om mensen met vakmanschap te vinden. In dit geval zit het vakmanschap al in de machine zelf.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: Amazone en Gerben Hofman
