Akkerbouw- en loonwerkmaatschap De Stelberg uit het Zeeuwse Sint Philipsland heeft dit voorjaar zo’n 30 tot 35 hectare lichte grond geploegd, met de inzet van ploegbesturing. Als liefhebber van bovenover ploegen ziet eigenaar Gert-Jan de Jager de grote voordelen, vooral als de vijfschaar ploeg van Kuhn door bonte grond gaat.
“Als je altijd recht rijdt, heb je het niet nodig. Maar als de ploeg door zwaardere en lichtere grond in eenzelfde vaart smaller en breder snijdt, dan maakt ploegbesturing een enorm verschil.”
De Stelberg werkt veel met gps, waardoor de trekker eigenlijk altijd kaarsrecht over de lijnen loopt. “De ploeg corrigeert echter niet”, stipt Gert-Jan de Jager van De Stelberg aan. Hij heeft zijn Kuhn vijfschaar met het nieuwe SmartPLOUGH OnLand laten uitvoeren, toen hij tot aanschaf van de nieuwe ploeg overging. Aangezien zijn dealer Joost Klok Mechanisatie uit Heenvliet ook Ag leader, via Homburg Holland, in zijn pakket heeft, was de optelsom snel gemaakt. “Dankzij de toepassing van SmartPLOUGH wordt ook de ploeg door middel van rtk-geleiding kaarsrecht door die gps-lijnen getrokken”, vertelt hij over het grootste voordeel.
Ploegbesturing
Het handmatig aanpassen van de ploeg om die de ene keer breder en dan weer smaller te laten snijden, kost tijd in het veld en is (veel) minder nauwkeurig. Door ploegbesturing gaat dit automatisch. Vooral met bovenover ploegen heeft dit voordelen. “Doordat lichte grond, lichter trekt en zware grond zwaarder trekt, gaat de ploeg breder en smaller snijden op de eerste snee. Door ploegbesturing wordt dit verschil opgeheven.” De eerste hectares zijn inmiddels met de ploegbesturing gemaakt.
“De bediening is simpel, helemaal omdat we ook al met Ag leader (spatie) werkten. Met de vijfschaar bovenover kun je langs de kant niet afhalen. De ploeg is daarvoor echter makkelijk van onland naar in-de-veur te zetten, evenals de ploegbesturing.” Met een goede afstelling denkt De Jager daarom dat er op zware grond de meeste profijt te halen valt.
Automatische kilverbakbesturing
De meeste recente investering heeft De Stelberg gemaakt in SmartLEVEL. Deze optie voor kilverbakbesturing bestaat al langer beschikbaar dan de SmartPLOUGH OnLand. Het systeem is geïnstalleerd op de drie meter brede AP-kilverbak, hydraulisch opengeklapt komt die tot vijf meter. “In het verleden hadden wij bij het bedrijf ook fruitteelt. Daarmee zijn we gestopt; de boomgaard is gerooid en de grond wordt nu gebruikt voor akkerbouw. Hierdoor kwam er veel egalisatiewerk. Ook met terugbrengen van aardappelgrond naar het perceel van herkomst, is de kilverbak goed in te zetten. Op zich wel mooi omdat dit plaatsvindt in de periode dat het niet superdruk is op het bedrijf.”
Met een laser is het resultaat misschien secuurder dan 3D-systemen als SmartLEVEL. “Die houdt de hele dag hetzelfde niveau. Gps-signalen willen nog wel eens wegvallen, waardoor er verschil in hoogte kan ontstaan.” Desalniettemin is De Jager tevreden en het bedieningsgemak geeft de doorslag. Hij weet ook dat met kilveren een resultaat van honderd procent vrijwel onmogelijk is. Daarom neemt hij genoegen met enige afwijking. “Als het signaal eens wegvalt, dan ga ik terug naar de basisplaats, waar ik ben begonnen met vlak trekken. Ik reset met één druk op de knop de referentiehoogte en begin weer om de grond op hoogte te brengen. Wij werken puur (MoveRTK) NTRIP correcties en satelliet. Als je een basisstation hebt, weet je precies waar je bent begonnen. Van ons vraagt het iets meer handigheid als er wat verloop in hoogte is.”
Automatisch hoogtekaarten maken
De komende tijd wil De Jager zich wat meer gaan verdiepen in het automatisch hoogtekaarten maken. “Ik heb immers alle randvoorwaarden. Daar kan de automatische besturing van de kilverbak bij. Met een foto van Google, kun je de hoogtekaarten in Ag leader inladen.” De Jager ziet daar vooral voordeel in omdat de grondsoort klei op zand is. “Hier ligt een kleipakket van twintig tot dertig centimeter, met daaronder een plaat zand. Uiteindelijk wil je zo weinig mogelijk grond verzetten. Toch is het kilveren wel belangrijk, voor goede afwatering.”
Van akkerbouw naar loonwerk
Het akkerbouwgedeelte van De Stelberg heeft ongeveer 250 hectare ‘onder de ploeg’. Het bouwplan is vrij regulier met 60 hectare aardappelen (pootgoed, consumptie en friet), 39 hectare bieten, 65 hectare tarwe, 30 hectare graszaad, circa acht hectare uien en nog een aantal hectares met cichorei of wortelen. De machines die De Stelberg voor het akkerbouwbedrijf heeft, worden ook voor loonwerk ingezet. Dan gaat het onder andere om de veldspuit, de Kverneland Monopill-bietenzaaier, de gps-gestuurde kunstmeststrooier en de ploeg. “Ploegen past me, maar is ook een hobby. Ik heb in het verleden meegedaan aan ploegwedstrijden.” Kilveren is een activiteit die De Jager niet in loonwerk doet. “Natuurlijk, als er een vraag is, probeer ik die te beantwoorden, maar in principe ga ik niet met het kilveren ‘de straat op’.” Zowel de kilverbak als de ploeg hangen hoofdzakelijk achter vaste trekkers.
De Jager oriënteert zich ook op bijvoorbeeld niet-kerende grondbewerking. “Voor sommige teelten ploegen we niets meer. Rotoreggen en zaaien of spitten en zaaien is voldoende. We spitten en rotoreggen tarwestoppel in één werkgang. Ondanks dat je wel diep bewerkt, om de spuitsporen weg te werken, is het principe toch nkg. Ook laten we op sommige percelen organische stof wel eens liggen. Het zijn wel ontwikkelingen die ik in de gaten houd. Honderd procent nkg is denk ik niet realistisch. Met een variatie van 15 tot 55 procent afslibbaar moet je vroeg of laat ploegen.”
Dit is een artikel uit de Akkerbouwkrant. Wil je deze thuis ontvangen? Klik hier.
Tekst: Martin de Vries en Gerben Hofman
Beeld: Martin de Vries en Annelies Bakker
