De naleving van de toepassingsvoorwaarden van gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden is flink verbeterd. Het nalevingspercentage op bedrijven steeg van 2017 tot in 2020 van 41% naar 78%. Tegelijk gebruikte nog 22% niet-toegestane middelen in deze gebieden.
“Toch is dit een mooie stap in de juiste richting,” aldus Ronald van Lubek, senior inspecteur Natuur en Gewasbescherming van de NVWA, “al zijn we er zeker nog niet: We willen naar tenminste 95% naleving van deze regels.”
Steeds meer telers leven de regels na
Uit resultaten van NVWA toezicht in 2020 blijkt een stijgende lijn in de naleving van regels voor gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden. Deze middelen worden ingezet om ziekten, plagen en onkruiden te beheersen, maar onjuist gebruik is niet zonder risico’s. Het kan leiden tot verontreinigen van grondwater in gebieden waar ons drinkwater is gewonnen. Rondom deze waterwingebieden liggen gebieden waarin het grondwater beschermd is. De NVWA ziet dan ook streng toe op de naleving van de toepassingsvoorwaarden van deze middelen in grondwaterbeschermingsgebieden.
Telers voor inspectie geïnformeerd
Na eerdere inspecties in 2017 bij telers in een grondwaterbeschermingsgebied, zijn in 2020 gerichte inspecties uitgevoerd. Hierbij werden 2.100 telers die in het teeltjaar 2019 een akker- of tuinbouwperceel in gebruik hadden in een grondwaterbeschermingsgebied vooraf geïnformeerd. Die informatievoorziening ging in op de beperkingen die daar kunnen gelden bij gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en het belang van goede communicatie met hun loonwerkers, adviseurs en huurders over de ligging van hun percelen in een grondwaterbeschermingsgebied.
Niet-toegestaan gebruik nog op 22% in grondwaterbeschermingsgebieden
Bij 36 van de 161 geïnspecteerde bedrijven (22%) is vastgesteld dat er gewasbeschermingsmiddelen zijn gebruikt in een grondwaterbeschermingsgebied, terwijl het gebruik van de betreffende middelen in grondwaterbeschermingsgebieden niet is toegestaan. Door de overige 125 geïnspecteerde bedrijven (78%) werden uitsluitend gewasbeschermingsmiddelen gebruikt die toegelaten zijn in grondwaterbeschermingsgebieden. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2017.
Onbekendheid en miscommunicatie
Voor niet-naleving zijn diverse oorzaken, zoals onbekendheid over de ligging van een (deel van het) perceel in grondwaterbeschermingsgebied, miscommunicatie met loonwerker of (ver)huurder en het niet goed lezen van etiketten van de middelen. Omgekeerde blijkt ook dat telers die wel op de hoogte zijn dat hun perceel in een grondwaterbeschermingsgebied ligt en telers die de informatie hebben gelezen; de regels beter naleven. De juiste en gerichte informatievoorziening speelt dus een belangrijke rol.
Stimulansen voor naleving regels
Om de naleving op het gewenste niveau van tenminste 95% te krijgen zijn er diverse initiatieven. Zo werkt het ministerie van LNV aan het opnemen van een kaart met grondwaterbeschermingsgebieden in het perceelsregister van RVO. Het is nog niet bekend wanneer deze technisch gereed is.
Ook is het Ctgb van plan om de Ctgb toelatingendatabank doorzoekbaar te maken op gewasbeschermingsmiddelen die in het wettelijk gebruiksvoorschrift beperkingen hebben voor het gebruik in grondwaterbeschermingsgebieden. Ook in overleg met andere partijen, zoals provincies en land- en tuinbouworganisaties; zal worden onderzocht welke aanvullende maatregelen en acties zijn te nemen. Want het voorkómen van verontreiniging is belangrijk om te zorgen dat drinkwater schoon en veilig blijft.
Bron: NVWA
